logo
7. Sınıf Türkçe Fiiller - Test 1
1.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde iş (kılış) bildiren
bir fiil vardır?
Doğru Cevap: "A" Proje görevimiz için kaynak araştırıyoruz.
Soru Açıklaması
2.
Öznenin etkisi olmadan onun iradesi dışında, kendiliğinden oluşan ve öznedeki değişimi gösteren fiiller oluş anlamı taşır.
Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisinde oluş fiili yoktur?
Doğru Cevap: "C" Aklına gelen her soruyu mutlaka sorardı.
Soru Açıklaması
3.
I. Çayı her zaman şekersiz içerim.
II. Durakta tam yirmi dakika beklemiş.
III. Çocuklar okula doğru yürüyorlar.
IV. Yaşlı geminin her yanı paslanmış.


Numaralanmış cümlelerden hangisinde durum fiili kullanılmıştır?
Doğru Cevap: "C" III
Soru Açıklaması
4.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, haber kipi ile çekimlenmiştir?
Doğru Cevap: "D" Yorgunluktan erkenden uyumuş.
Soru Açıklaması
5.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde anlam kayması vardır?
Doğru Cevap: "B" Soğuk havalarda yüzüm hemen kızarıyor.
Soru Açıklaması
6.
“Oku-” fiili aşağıdakilerden hangisinde çekimli fiil olarak kullanılmıştır?
Doğru Cevap: "B" Gündemi takip etmek için gazete okumalısın.
Soru Açıklaması
7.
I. Görülen geçmiş zaman
II. Geniş zaman
III. Gelecek zaman
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde, numaralanmış
kiplerden herhangi biriyle çekimlenmiş bir fiil yoktur?
Doğru Cevap: "D" Kardeşim, sobanın yanında uyuyakalmış.
Soru Açıklaması
8.
Bazı durumlarda bildirme kipiyle çekimlenmiş bir fiil, dilek
kipi anlamı verebilir.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümlede verilen bilgiye
örnek olabilir?
Doğru Cevap: "A" Temizliği hafta sonunda yaparsın.
Soru Açıklaması
9.
“Bekle-” fiilinin emir kipi, olumsuz, 2. tekil şahıs çekimi
aşağıdakilerden hangisidir?

Doğru Cevap: "B" Bekleme
Soru Açıklaması
10.
Aşağıdaki cümlelerden hangisinde şimdiki zamanla
çekimlenmiş olumsuz soru fiili vardır?

Doğru Cevap: "D" Komşunun oğlu bu sınava girmiyor mu?
Soru Açıklaması
TEST BİTTİ.
CEVAPLARINIZI KONTROL EDİNİZ.

Ünite Özeti


Fiil (Eylem)


Bir eylemi, bir durumu veya bir oluşu anlatan sözcüklere fiil (eylem) denir. Fiiller kip (zaman) ve kişi (şahıs) eklerini alarak çekimlenir.

Örnek(ler)


» gel, gör, sev, uç, bak, kalk, sor, ye, oku…

 >  Bir kelimenin fiil olup olmadığını anlamak için “-me /-ma” olumsuzluk ekini ya da “-mak / -mek” mastar ekini kullanırız. Eğer bir kelimeye, “-me /-ma” olumsuzluk ekini ya da “-mak / -mek” mastar ekini getirebiliyorsak o kelime fiildir; getiremiyorsak o kelime isimdir.



Örnek(ler)

» okudu → oku(mak) / oku(ma)dı → fiil
» uyuyor → uyu(mak) / uyu(mu)yor → fiil
» seveceğim → sev(mek) / sev(me)yeceğim → fiil
Yukarıdaki sözcüklere “-mak / -mek” veya “-ma / -me” eklerinden birini getirebiliyoruz. Bu yüzden bu sözcükler fiildir.» defter → defter(mek) / defter(me) → isim
» dolaptan → dolap(mak) / dolap(ma)tan → isim
» kırmızı → kırmızı(mak) / kırmızı(ma) → isim
Yukarıdaki sözcüklere “-mak / -mek” veya “-ma / -me” eklerini getiremiyoruz. Bu yüzden bu sözcükler isimdir.


Fiiller konusunu anlamları ve yapıları bakımından birkaç başlık altında incelemek mümkündür:



Fiillerin Anlam Özellikleri (İş, Oluş ve Durum Fiilleri)


1. İş (Kılış) Fiili 2. Durum Fiili 3. Oluş Fiili


İş, oluş, durum ve hareket bildiren sözcüklere fiil (eylem) denir.



Anlamlarına göre fiiller; iş fiilleri, oluş fiilleri ve durum fiilleri olmak üzere üç grupta incelenir:

1. İş (Kılış) Fiilleri


Öznenin kendi isteği ile gerçekleşen ve öznenin bir nesneyi etkilediği fiillerdir. Bu fiillerde öznenin yaptığı işten etkilenen bir nesne (varlık) vardır.

Bir cümlede özneyi (yani işi yapan kişiyi) bulmak için yükleme “kim, ne?” sorularından birini sorarız. Özneyi bulduktan sonra öznenin yaptığı işten etkilenen bir nesne olup olmadığını bulmak için ise yükleme “ne, neyi, kimi?” sorularından birini sorarız. Eğer fiille sorduğumuz “ne, neyi, kimi?” sorularından birine cevap alabiliyorsak bu fiil, iş (kılış) fiilidir.

Örnek(ler)

» Annem bize kitap okudu.
Yukarıdaki cümlede yükleme “kim okudu?” sorusunu sorarak özneyi (annem) buluyoruz ve yükleme “ne okudu?” sorusunu yönelttiğimizde “kitap” cevabını alıyoruz. Bu cümlede “kitap” sözcüğü nesnedir ve öznenin (annenin) yaptığı işten etkilen varlıktır. Sonuç olarak “okuma” fiili nesne alabildiği için iş (kılış) fiilidir.» Kardeşim evin camını kırdı. (neyi kırdı? → evin camını (nesne) ⇒ iş fiili)
» anlatmak (neyi anlatmak? → derdini (nesne) | ne anlatmak? → masal (nesne) ⇒ iş fiili)
» bilmek (neyi bilmek? → cevabı (nesne) ⇒ iş fiili)
» görmek, sormak, dikmek, atmak, almak, dinlemek, öğrenmek…
2. Durum Fiilleri


Öznenin süreklilik gösteren bir durumunu anlatan fiillerdir. Durum fiillerinde öznenin yaptığı işten etkilenen bir nesne (varlık) yoktur. Bu yüzden durum fiillerinde, fiille sorduğumuz “ne, neyi, kimi?” sorularından birine cevap alamayız.

Durum fiilleri insanların bazen kendi isteğiyle bazense kendi iradesi dışında gerçekleştirdiği fiillerdir ve bitmesi için başka bir fiilin başlaması gerekir.

Örnek(ler)

» Dün gece erkenden uyumuşum.
Yukarıdaki cümlede “uyumak” fiili öznenin (ben) uyuma işi sırasındaki sürekliliğini gösterir. Ayrıca uyuma işinin bitmesi için başka bir eylemin (uyanmak) başlaması gerekmektedir. Bu cümlede yükleme “ne uyudu, neyi uyudu, kimi uyudu?” sorusunu yönelttiğimizde hiçbir cevap alamıyoruz. Sonuç olarak “uyumak” fiili nesne alamadığı için durum fiilidir.» Arkadaşım yan binada oturuyor. (ne, neyi, kimi oturuyor? → cevap yok ⇒ durum fiili)
» gitmek (ne, neyi, kimi gitmek? → cevap yok ⇒ durum fiili)
» ağlamak (ne, neyi, kimi ağlamak? → cevap yok ⇒ durum fiili)
» gülmek, uyanmak, çıkmak, gitmek, yatmak, uzanmak…
3. Oluş Fiilleri


Öznenin kendi iradesi dışında geçirdiği değişimi bildiren fiillerdir. Oluş fiillerinde daha çok “zaman içerisinde kendiliğinden olma” söz konusudur.

Oluş fiilleri, bir durumdan başka bir duruma geçildiğini veya geçilmekte olduğunu bildirirler.

Örnek(ler)

» Sonbaharda yapraklar sararır.
Bu cümlede “sararmak” fiili, öznenin (yapraklar) zaman içerisindeki değişimini anlatır. Yapraklar yeşilden sarıya dönmüş, bir değişim yaşanmıştır. Bu değişim öznenin iradesi dışında, zaman içerisinde kendiliğinden olmuştur. “sararmak” fiili, öznenin isteği dışında zaman içerisinde gerçekleşen bir değişimi anlattığı için oluş fiilidir.» Kuzenim, görmeyeli çok büyümüş. (Kendiliğinden oluşan değişim ⇒ oluş fiili)
» yaşlanmak, uzamak, ağarmak, paslanmak, solmak, acıkmak…

Devamı konunun diğer testlerinde...





UA-110949892-2