III. Murat’ın Hayatı ve Dönemi

OdevTest
OdevTest
Kasım 24, 2018

III. Murat’ın Hayatı ve Dönemi

Sultan üçüncü Murat kimdir? 3. Sultan Murat döneminde neler yaşandı? Sultan üçüncü Murat’ın ölüm nedeni nedir? Kısaca Sultan üçüncü Murat’ın hayatı…

Sultan Üçüncü Murad, 4 Temmuz 1546 günü, Manisa’nın Bozdağ Yaylası’nda dünyaya geldi. Babası, Sultan İkinci Selim, annesi Afife Nur Banu Sultan’dır. Annesi Venedikli’dir. Sultan Üçüncü Murad orta boylu, değirmi yüzlü, kumral sakallı, elâ gözlü ve beyaz tenli bir padişahtı. Çok cömertti ve insanlara yardım etmeyi çok severdi.

III. SULTAN MURAT KİMDİR?

Sultan Üçüncü Murad, 4 Temmuz 1546 günü, Manisa’nın Bozdağ Yaylası’nda dünyaya geldi. Babası, Sultan İkinci Selim, annesi Afife Nur Banu Sultan’dır. Annesi Venedikli’dir. Sultan Üçüncü Murad orta boylu, değirmi yüzlü, kumral sakallı, elâ gözlü ve beyaz tenli bir padişahtı. Çok cömertti ve insanlara yardım etmeyi çok severdi.

Merhametli bir kişiliğe sahip olan Sultan Üçüncü Murad, Arapça ve Farsça’yı çok iyi derecede öğrenmişti. Babasının 1558 yılında, Manisa sancak beyliğinden Karaman valiliğine tayin edilmesi üzerine, dedesi Kanûnî Sultan Süleyman tarafından Alaşehir sancak beyliğine tayin edildi. Babası Sultan İkinci Selim, padişah olduktan sonra da tekrar Manisa sancak beyliğine atandı.

Şehzadeliği sırasında bulunduğu Manisa’da devrin en değerli ulemâsından dersler aldı. Babası Sultan İkinci Selim’in vefatı üzerine Manisa’dan İstanbul’a gelerek, 22 Aralık 1574 tarihinde tahta geçti. Ancak o da babası Sultan İkinci Selim gibi devlet işlerine fazla müdahil olmadı. Bürokrasi ve hükûmet daha ziyade Sokullu Mehmed Paşa tarafından idare edildi. Bunda Sokullu’nun tecrübe ve dirayeti ile Sultan İkinci Murad’ın idare tarzı büyük rol oynamıştır.

Sultan Üçüncü Murad, saltanatı boyunca İstanbul’dan hiç çıkmadı ve saraydaki kadınların etkisinde kaldı. Daha sonraki yıllarda Osmanlı Devleti’nin bir devrini etkileyecek olan kadınlar saltanatı onun devrinde başladı. 29 yaşında çıktığı tahtta yirmi yıl kalan Sultan Üçüncü Murad 16 Ocak 1595 tarihinde felç geçirdi ve vefat etti. Ayasofya Camii’nin avlusuna defnedildi.

Sokullu Mehmed Paşa’nın ağırlığını hissettirdiği III. Murad döneminde, Osmanlı toprakları en geniş sınırlarına ulaştı. Babası İkinci Selim’den devraldığı 15. 162.151 km2 ülke toprağını, 19.902.000 km2’ye çıkardı. İngilizlerle de dostâne ilişkiler geliştirildi. İlk İngiliz daimî elçisi onun zamanında gönderildi. Papa’nın Katolik Avrupa’da kurabileceği haçlı ittifakına karşı Protestan İngiltere ile ilişkiler geliştirildi. Daha sonra bu ittifaka, Hollanda da dahil edildi. Devlet işlerini Sokullu’ya devreden Sultan Üçüncü Murad zamanında sarayda kadınlar devlet işlerine çokça karışmaya başladılar bu durum, Sokullu’nun ölümünden sonra daha da artarak devam etti.

Erkek çocukları: Üçüncü Mehmed, Selim Bayezid, Mustafa, Osman, Cihangir, Abdullah, Abdurrahman, Abdullah, Hasan, Ahmed, Yakub, Alemsah, Yusuf, Hüseyin , Korkud, Ali, Ishak, Ömer, Alaeddin, Davud.
Kız çocukları: Ayse Sultan, Fatma Sultan, Mihrimah Sultan, Fahriye Sultan.

III. SULTAN MURAD DEVRİNİN VAK’ALARI

  • Yabancı Sefirlerin Gelişi ve Sulh Muâhedelerinin Yenilenmesi
  • Lehistan’ın Osmanlı Himâyesi Altına Girmesi
  • Fas’ın Osmanlı Hâkimiyeti Altına Girişi
  • Osmanlı-İran Savaşları
  • Kapıkulu Süvârilerinin Dîvan-ı Hümâyûn’u Basmaları
  • SakaryaSapanca Gölü ve İzmit Arasında Kanal Açma Teşebbüsü
  • 1593 Târihli OsmanlıAvusturya Harbi
  • Erdel, Eflâk ve Boğdan İsyanları

3. Murat’ın saltanatı

Padişahlığının başlamasıyla beş kardeşi de öldürülen 3. Murat, saltanatı süresince veziriazamı Sokullu Mehmet Paşa’nın etkisinde kalmıştır. Kanuni döneminde Fransızlarla iyi ilişkiler kurulmuştu. Fransız tahtının boşalması sebebiyle, Lehistan’da ki iktidara Erdel beyi Bathary getirildi. Lehistan’la gerekli antlaşmalar yapılarak, kuzey sınırı güvene alındı. Tahta çıktığında Kuzey Afrika kıyılarında alınmayan Fas’ın Osmanlı topraklarına katılması için, 1578 yılında bir sefer düzenlenerek Fas ele geçirildi ve Portekiz gücü kırıldı. 1584 yılında Trablus valisi Ramazan Paşa’nın ailesinin bulunduğu gemiye Kefalonya civarında Venediklilerin saldırı düzenlemesi, iki ülke arasındaki barışı bozdu. Venedik’ ültimatom veren 3. Murat, Venediklilerin barışı bozmak istememesi üzerine sorun çözüldü. Kapitülasyonlardan beri Osmanlı limanlarında serbest ticaret yapan Fransızların bu hakları 3. Murat döneminde de devam ediyordu. İngiltere’nin de bu haktan yararlanmak istemesi, Osmanlılar için bir fırsat olmuştur. Papa’nın ambargosunu kırabilmek için, İngiltere’ye de bu hakkı verdi. Artık Akdeniz’de Fransız ve İngiliz rekabeti başlamıştı. Bu rekabet Osmanlılar için siyasi açıdan iyi olmuştu. Şah İsmail’in ölümüyle İran’da taht kavgaları başlamıştı. Bundan faydalanan Van beylerbeyi İran’a saldırı düzenlemiştir. İlk savaş 1577-1589 yılları arasında on iki yıl sürmüş, Gürcistan fethedilmiştir. Tiflis 1578 yılında Osmanlı vilayeti yapılmış, Şirvan Osmanlı topraklarına alınmıştır. İran’ın barış istemesiyle, 1 Mart 1590 yılında Ferhat Paşa Antlaşması (İstanbul Antlaşması) imzalanarak, Kars, Tiflis, Tebriz, Şehrizur ve Gence alınarak doğudaki en geniş sınırlar elde edilmiş oldu. Avusturya ile barışın bozulması sebebiyle, bu ülkeyle 1593 yılında savaşa girilmiştir. Savaş sürerken 16 Ocak 1595 yılında felç geçiren 3. Murat vefat etmiştir. Cenazesi Ayasofya Camisinin avlusuna gömülmüştür.

3 Murat kişiliği ve yaşamı

21 yıl Osmanlı saltanatı sürmüş olan 3. Murat döneminde, veziriazamı Sokullu Mehmet Paşa’nın etkileri ölümüne kadar devam etmiştir. Sokullu’nun ölümünden sonra 3. Murat’ın eşi Safiye Sultan’da devlet yönetiminde etkili olmuştur. Osmanlı Devletinin en geniş sınırları onun padişahlığı döneminde olmuştur. Zevkine, tasavvufa ve şiire düşkün bir sultandı. Safiye Sultan adlı eşi ile annesi arasındaki çekişme, sarayda sadrazam değişimlerine sebep olmuştur. Saltanatında kısa bir dönem içkiyi yasaklasa da, bu kararından çabuk dönmüştür. Çok sayıda şehzadesi olan 3. Murat’ın, ölümünden sonra tahta çıkan 3. Mehmet dışındaki tüm şehzadeler öldürülmüştü. Öldüğü sırada eşlerinden hamile olanlarda öldürülmüştür.

LGS SINAVINA KALAN SÜRE
6 HAZİRAN 2021
UA-110949892-2