Erzurumlu İbrahim Hakkı Hayatı

OdevTest
OdevTest
Aralık 4, 2018

Erzurumlu İbrahim Hakkı (1703-1780)

Doğum 18 Mayıs 1703
Hasankale, Erzurum
Ölüm 22. Haziran 1780
Tillo, Siirt
Vatandaşlığı Osmanlı İmparatorluğu
Dalı İslamî ilimler, astronomi, fizik, psikoloji, sosyoloji
Öğrenim Medreseya Tiloyê
Doktora  hocası Şeyh İsmail Fakirullah

 

Erzurumlu İbrahim Hakkı (d. 18 Mayıs 1703, ö. 22. Haziran 1780, Hasankale, Erzurum) Türk mutasavvıf, sosyolog ve âlim. Marifetname’nin yazarıdır.

Küçük yaşlarda annesini ve daha sonra babasını yitiren İbrahim Hakkı, bir süre amcasının yanında kalmış, bu süre içinde eğitimine devam etmiştir. 1747’de İstanbul’a gelerek Sultan I. Mahmut ile görüşmüştür. Yeniden Erzurum’a dönen İbrahim Hakkı, sürekli olarak dinî ve bilimsel konularla ilgilenmiş ve 1780 yılında rahatsızlanarak aynı yılın 22 Haziran günü vefat etmiştir. Kabri Tillo’dadır.

Manzum ve düz yazı toplam on beş eser yazmış olan İbrahim Hakkı’nın en önemli eserleri Divan ve Marifetname’dir.

Erzurumlu İbrahim Hakkı; astronomi, fizik, psikoloji, sosyoloji ve din alanlarında pek çok çalışma yapmıştır. Tasavvufî konularla birlikte, fen bilimleri hakkında da geniş bilgileri kapsayan Marifetname adlı eseri, ansiklopedik bir özellik taşımaktadır. 1757’de tamamlanan Marifetname, yalın ve halkın anlayabileceği bir dilde yazılmıştır. Yazarın söylediğine göre, Marifetname 400 kitaptan yararlanılarak yazılmıştır. Bu kitapta ilk defa bir alim tarafından Güneş Sistemi (‘hey’et-i cedide’) anlatıldı.

Işığın Kırılma Hadisesi

Dünyada benzeri olmayan ışık hadisesinin geçmişi 1734 yılına dayanıyor. İbrahim Hakkı Hazretleri, hocası İsmail Fakirullah’ın vefatı üzerine “Hocamın başucuna doğmayan güneşi neyleyim?” diyerek astronomi ve mimari açıdan büyük bir bilim harikasına imza atıyor. Hocasının defnedildiği türbenin yanı sıra 8 köşeli ve 10 mt. yüksekliğinde bir kule yapan İbrahim Hakkı Hazretleri, türbenin doğusuna harçsız taşlarla bir duvar inşa ediyor. Gece ve gündüzün eşit olduğu ekinoks günlerinde (21 Mart ve 23 Eylül) kalenin arkasındaki vadiden yükselen güneş bu duvara çarpıyor. Kaleden geçemediği için Tillo şehrine ışık gitmiyor. Işık sadece duvarda bulunan pencereden geçiyor. İlerde bulunan bir tepeden kırılıyor. Arkasından da türbenin penceresinden içeri girerek, İsmail Fakirullah Hazretleri’nin mezarının başını aydınlatıyor.

LGS SINAVINA KALAN SÜRE
6 HAZİRAN 2021
UA-110949892-2