Sultan I. İbrahim’in Hayatı ve Dönemi

OdevTest
OdevTest
Kasım 25, 2018

Sultan I. İbrahim’in Hayatı ve Dönemi

Sultan 1. İbrahim kimdir? Sultan 1. İbrahim nasıl bir eğitim dönemi geçirdi? Sultan birinci İbrahim döneminde neler yaşandı? Sultan birinci İbrahim nasıl öldü? Kısaca Sultan 1. İbrahim’ın hayatı…

Sultan Birinci İbrahim, 5 Kasım 1615 tarihinde, İstanbul’da doğdu. Babası Sultan Birinci Ahmed, annesi Mahpeyker Kösem Sultan’dır. Sultan Birinci İbrahim, uzun boylu, kuvvetli vücutlu ve kumral sakallıydı.

SULTAN I. İBRAHİM KİMDİR?

Sultan Birinci İbrahim, 5 Kasım 1615 tarihinde, İstanbul’da doğdu. Babası Sultan Birinci Ahmed, annesi Mahpeyker Kösem Sultan’dır. Sultan Birinci İbrahim, uzun boylu, kuvvetli vücutlu ve kumral sakallıydı. Annesi onun yetiştirilmesi için çok gayret göstermişti. Ağabeyi Sultan Dördüncü Murad’ın âni vefatı, zaten ölüm düşünceleriyle harap olmuş Şehzade İbrahim’i çok sarstı ve padişah olduğuna inanmak bile istemedi. Annesinin ve devlet erkânın ısrarlarından ve ağabeyi Sultan Dördüncü Murad’ın cenazesini gördükten sonra ağabeyinin vefatına kesin olarak inandı. Sadrazam Kara Mustafa Paşa, Taht Odası’na geçen Sultan Birinci İbrahim’in başına Hırka-i Saadet Dairesi’nden getirilen, Hz. Ömer’in Sarığı’nı yerleştirdi. Sultan Birinci İbrahim tahta oturdu ve ellerini açarak dua etti:
“Elhamdülillah. Ya Rabbi! Benim gibi zaif bir kulunu bu makama lâyık gördün. Saltanat günlerimde milletimi hoş-hâl eyle ve birbirimizden hoşnûd eyle”.
Sultan Birinci İbrahim, tahta geçtiği ilk yıllarda sinir hastalığı yüzünden sık sık kriz geçiriyordu. Ancak, daha sonraki yıllarda devlet işleriyle bizzat ilgilenmeye başladı. Sultan Birinci İbrahim, tahta çıktığında soyunun tek şehzadesi o kalmıştı. Bu yüzden ilk oğlu Şehzade Mehmed (Sultan Dördüncü Mehmed) doğduğunda ülkede şenlikler düzenlendi (2 Ocak 1642). Sultan Birinci İbrahim, çok cömert ve lütufkâr bir padişahtı. Fakirlere ve kimsesizlere yardım etmeyi çok severdi. Çıkardığı fermanlarla açlık ve kıtlığın önlenmesine çalıştı. Saltanatı sırasında, annesi Kösem Sultan’ın etkisinde çok kaldı. Sekiz yıl dokuz ay padişahlık yaptıktan sonra, 18 Ağustos 1648 tarihinde, boğularak öldürüldü.
Sultan Birinci İbrahim hakkında, kendi devrine kadar uzanan Osmanlı kaynaklarında, aklî dengesinin bozuk olduğuna dair hiçbir bilgi yoktur. Bu kaynaklar, Sultan Birinci İbrahim’in özelliklerinden ve yaptığı işlerden övgüyle bahsetmektedir. Sadece son zamanlarda bazı yazarlar, onun için “Deli” demektedirler. Sultan Birinci İbrahim’e “Deli” ve “Gaddar” diyen ve adının öyle yayılması için çalışanlardan bazılarının, Sultan Birinci İbrahim tarafından idam ettirilen İranlı Şii Emirgûneoğlu’nun adamları olduğu söylenmektedir.
Sultan Birinci İbrahim, tahta geçtiğinde yirmi beş yaşındaydı. Şehzadeliği sırasında öldürüleceği endişesi ile sinirleri son derece bozulmuştu. Bu sırada sadrazamlık koltuğunda bulunan Kemankeş Kara Mustafa Paşa devlet işlerini en iyi şekilde yürüttü. Kemankeş Kara Mustafa Paşa, Safeviler’le Kasr-ı Şirin Antlaşmasını imzalayıp, İstanbul’a geldikten sonra, giriştiği malî işlerde de başarılı oldu. Ocaklı sayısını indirip maaşlarının düzenli olarak verilmesini sağladı. Bu olumlu faaliyetler sonunda devlet bütçesi denkleşmiş oldu. Donanma işleriyle de ilgilenen Kemankeş Mustafa Paşa, her yıl belirli miktarlarda Kadırgalar yapılıp donatılmalarını sağladı.

Erkek çocukları: Dördüncü Mehmed, İkinci Süleyman, İkinci Ahmed, Orhan, Bayezid, Cihangir, Selim, Murad.

Kız çocukları: Ümmü Gülsüm Sultan, Peykan Sultan, Atike Sultan, Ayşe Sultan, Gevherhan Sultan.

SULTAN I. İBRAHİM DÖNEMİ VAK’ALARI

  • İlk İcraat (Azak Kalesi’nin İsirdadı)
  • Girit Adası’nın Fethi ve Osmanlı-Venedik Harbi
  • Girit Adası’nın Fethi ve Osmanlı-Venedik Harbi
  • İstanbul Ahvalindeki Bozukluk ve Buna Karşı Bir Aksülâmel Olarak Vardar Ali Paşa’nın İsyanı

SULTAN I. İBRAHİM ÖZET BİLGİ

Adı : Sultan İbrahim
Doğum tarihi : 4 Kasım 1615
Doğum yeri : İstanbul
Babası : I. Ahmet
Annesi : Mahpeyker Valide Sultan (Kösem Sultan)
Tahta çıktığı tarih : 9 Şubat 1640
Tahta çıktığında yaşı : 24 yaş, 3 ay
Saltanatının sonu : 8 Ağustos 1648
Tahttan ayrılma sebebi : Akli dengesinin bozukluğu
Saltanatının süresi : 8 yıl, 6 ay
Ölüm tarihi : 18 Ağustos 1648
Ölüm sebebi : İdam edildi
Öldüğü yer : İstanbul
Gömülü olduğu yer : İstanbul, türbe haline getirilmiş olan Ayasofya vaftizhanesinde, I. Mustafa’nın yanında.
Devri : Duraklama devri

Dönemin Olayları

Ağabeyi IV. Murat’ın ölümü üzerine Sultan İbrahim, 25 yaşında tahta çıktı (9 Şubat).-1640

Sultan İbrahim’in de katıldığı cenaze töreninde IV. Murat, babası I. Ahmet’in türbesine defnedildi (9 Şubat).-1640

Büyük İstanbul yangını: Balat’taki mum imalathanelerinin birinde çıkan yangın Balat, Fener, Sultanselim semtlerine kadar yayılmış, ancak Çukurbostan’da söndürülebilmiştir (30-31 Ağustos gecesi).-1640

Revan (Erivan) Kalesi’ni IV. Murat’a teslim edip Osmanlı hizmetine giren ve İstanbul’daki Emirgan semtine adı verilen eski İran valisi Osmanlı vezirlerinden Emirgûneoğlu (Emirgan) idam edildi (14 Temmuz).-1641

Sultan İbrahim’in, Haseki Turhan Hatice Sultan’dan olan büyük oğlu Şehzade Mehmet dünyaya geldi (1-2 Ocak).-1642

Azak Kalesi’nin geri alınması görevi için Rus seferi serdarlığına Sultanzade Semin Mehmet Paşa atandı (3 Şubat).-1642

Sultan İbrahim’in ikinci oğlu II. Süleyman dünyaya geldi (15 Nisan). II. Süleyman’ın annesi Saliha Dilâşûb Sultan’dır.-1642

Sultan İbrahim’in üçüncü oğlu Şehzade Ahmet doğdu (25 Şubat). Şehzade Ahmet’in annesi Hatice Muazzez Hanım’dır.-1643

Nasuh Paşazade Hüseyin Paşa, Sadrazam Kara Kemankeş Kara Mustafa Paşa’yı devirmek için isyan edip Üsküdar civarına kadar ilerledi; daha sonra yakalanıp idam edildi (26 Haziran).-1643

Veziriazam Kemankeş Kara Mustafa Paşa idam edildi; yerine Civan Kapıcıbaşı Sultanzade Semin Mehmet Paşa atandı (31 Ocak).-1644

Büyük divan şairi Şeyhülislâm Yahya Efendi öldü (26-27 Şubat).-1644

Venedik Cumhuriyeti’ne karşı Girit Savaşı başladı (19 Nisan).-1645

Kaptan-ı Derya Silahtar Yusuf Paşa’nın serdarlığında Osmanlı donanması, Girit’e 71 bin asker çıkardı (24 Haziran).-1645

Aya Todori adasındaki Liman kalesi alındı (25 Haziran).-1645

Büyük İstanbul yangını (26-27 Haziran gecesi).-1645

Girit adasındaki Hanya Kalesi teslim alındı (19 Ağustos).-1645

Hanya Fatihi Kaptan-ı Derya Silahtar Yusuf Paşa idam edildi (22 Ocak).-1646

İkinci vezir unvanıyla Girit muhafızlığına getirilen eski Budin Beylerbeyi Gazi Deli Hüseyin Paşa, Hanya’ya geldi (2 Şubat).-1646

Kisamo Kalesi fethedildi (9 Mart).-1646

Venedikliler Bozcaada’ya asker çıkardı (7 Nisan).-1646

Girit seferine karşı olan ve bu yüzden azledilen eski veziriazam Semin Mehmet Paşa, Girit serdarı olarak Hanya’ya ulaştı (12 Temmuz).-1646

Suda Kalesi kuşatıldı (21 Temmuz).-1646

Aprikorno Kalesi, Deli Hüseyin Paşa tarafından işgal edildi (21 Temmuz).-1646

Girit Serdarı Semin Mehmet Paşa, Girit’e varışından bir ay sonra öldü (11-12 Ağustos).-1646

Gazi Deli Hüseyin Paşa, Girit serdarlığına getirildi (24 Eylül).-1646

Konumu itibarıyle alınması çok zor olan ve 66 gün süren Suda Kalesi kuşatması kaldırıldı (24 Eylül).-1646

Milopotamo Kalesi işgal edildi (11 Ekim).-1646

Resmo Kalesi fethedildi (15 Kasım).-1646

Sultan İbrahim’in getirdiği araba yasağını uygulatamayan Veziriazam Salih Paşa idam edildi; yerine Kara Musa Paşa getirildi (16 Eylül).-1647

İstanbul hükümetinin gayrımeşru emirlerine karşı isyan edip Üsküdar’a doğru ilerleyen Sivas Valisi Varvar Ali Paşa, Çerkeş’te idam edildi (20 Mayıs).-1648

Venedik donanmasının Çanakkale Boğazı’nı abluka altına alması sonucu İstanbul-Girit yolu kapandı (24 Mayıs).-1648

İstanbul büyük bir depremle sallandı (29 Mayıs).-1648

Aylar süren Girit’in merkezi Kandiya Kalesi kuşatmasında bir sonuç alınamadı; bu savaşta Deli Hüseyin Paşa yaralandı.-1648

Azledilen Veziriazam Hezarpare Ahmet Paşa idam edildi. At Meydanı’nda teşhir edilen paşanın şişman cesedi parçalanıp “romatizma ilâcı’’ diye dağıtıldı. Bu yüzden Ahmet Paşa, “Hezarpare’’ (Binparça) unvanıyla anıldı (7-8 Ağustos).-1648

Sultan İbrahim, aklî dengesinin bozukluğu nedeniyle tahttan indirildi (8 Ağustos).-1648

LGS SINAVINA KALAN SÜRE
6 HAZİRAN 2021
UA-110949892-2